|
-
2. Grote buisvormige schuilstructuur voor spoorwegpersoneel nabij kruispunt Oostveldstraat en Ring Eeklo
De structuur hier besproken kan nog altijd teruggevonden worden nabij het kruispunt van Oostveldstraat en de ring van Eeklo. De structuur ligt een 50 tal meter verwijderd van de spoorwegovergang en is zichtbaar als een overgroeide berm grond waarin de schuilstructuur insteekt. Hier bevonden zich ooit werkhuizen bij het station van Eeklo wat ook meteen het doelpubliek van de schuilplaats verduidelijkt.
De schuilplaats werd al in 2021 gedeeltelijk vrijgemaakt en alvast van een infobord voorzien.
|
 |
| Op bovenstaande luchtfoto van www.geopunt.be zie je nog een vrij intacte stationsomgeving te Eeklo, al is al heel wat van wat je ziet toen in 1971 al niet meer in gebruik. Centraal links zie je nog het oude station van Eeklo. Rechts zie je het nieuwe er al zo goed als tegenaan jgebouwd. De hier besproken schuilstructuur ligt allicht nog amper op bovenstaande foto waar de spoorlijn de Oostveldstraat kruist. Daar waren vroeger werkhuizen van de spoorwegen. |
| Links ingezoomd op dezelfde luchtfoto van www.geopunt.be met allicht het bleke stukje zichtbaar op de foto, deze schuilstructuur. Op de luchtfoto daarnaast van 2000-2003 is deze opnieuw al sterker overgroeid en niet meer zichtbaar onder de begroeiing. Ook is het oude station ondertussen gesloopt en verdwenen. |
 |
| Actueel gelijkaardig zicht anno 2025. Het zicht is in feite ten opzichte van de foto van 2000-2003 niet echt veel meer gewijzigd.
Algemene beschrijving van de hier aanwezige structuur
-
Dit betreft zeker voor hoe het toegangssas van de structuur nog aanwezig is, een zeer fraai exemplaar van dergelijk type schuilplaats. Men noemde dit type schuilplaatsen, schuilplaatsen van het type Duffeleer, een toenmalige buizenfabrikant uit Geraardsbergen, Duffeleer Beton.
-
Dit type schuilplaats is zeer rudimentair opgevat. De structuur was opgebouwd uit een aantal buiscompartimenten.
-
Aan de ene kant zat een toegang gescheiden van de schuilplaats met een soort van chicane. Deze moest inslaande projectielen verhinderen in de eigenlijke schuilplaats te vliegen.
-
De diameter van de buis is maximaal een tweetal meter. De lengte van het schuilcompartiment was in dit geval allicht een 10 tal meter lang. Deze buisstructuren bestonden namelijk in verschillende lengtes, afhankelijk van voor hoeveel personen ze dienst deden te doen.
-
In de lengte is de structuur versterkt door een aantal metalen trekkers die de koppen van de bunker naar elkaar toetrokken en zo het ganse geheel samenhielden.
-
De buisvormige schuilplaatsen hadden nog een nooduitgang die niets anders was dan een mangat aan de achterkant in het plafond van de buisvorm. Deze nooduitgang was afgedekt met een vrij dikke ronde deksteen met soms nog een ventillatiegat. .
-
Dit type van structuren was door de band deels ingewerkt in het maaiveld zodat ze deels al in de ondergrond te zoeken waren. Daarnaast werden ze bijkomend nog eens afgedekt met een laag grond waarop een bijkomende bescherming werd geplaatst, gaande van kasseistenen, betonnen borduren,... Te Eeklo waren het allicht net zoals te Denderleeuw, kasseistenen. Deze extra afdekking diende dan om meer weerstand te kunnen bieden tegen mogelijke projectielinslagen.
-
Dit type structuren is enkel te beschouwen als beschermend tegen dicht inslaande bommen of granaten. Het zijn scherfvrije ruimtes. Je bent er dus veilig bij een nabij inslaande projectielinslag. Ik kan mij wel niet voorstellen dat ze veel bescherming zouden bieden bij een directe inslag daar hun wanddiktes toch vrij beperkt zijn.
-
Dit is zeker en vast een schuilstructuur opgetrokken voor het aanwezige spoorwegpersoneel in de directe buurt van de structuur. Dit zijn zijn zeker geen structuren gekoppeld aan enige militaire functie, zelfs niet echt bedoeld voor reizigers of publiek.
Ook over deze structuur is er is zeer weinig info terug te vinden. Allicht werden ze gebouwd in de periode 1942 - 1943. Dit was de periode waar vrij algemeen alles dat spoorweginfrastructuur was, als een doelwit kon beschouwd worden voor geallieerde bombardementen omdat de Duitsers ook die infrastructuur vlot gebruikte voor oorlogsdoeleinden.
Enkele plannetjes van het kleine structuurtje dat hier nog gevonden kan worden.
Hieronder alvast een vrij gedetailleerd plannetje van deze buisstructuur te Eeklo.
|
Op bovenstaand detailplannetje links deze grote nog bestaande buisstructuur, iets meer naar rechts de verdwenen publieke schuilplaats. Nog meer naar rechts en noordelijk van de sporen een eveneens verdwenen kleinere buisstructuur. (Schets: Archief Eeklo) |
 |
 |
Deze 2 schetsen zijn gemaakt op basis van een detailopmeting van deze structuur. De hoofdstructuur die hier te vinden is, zal vrij identiek zijn, inclusief de hier getekende bijkomende bescherming van de hoofdingang. (Schetsen: Kurt Waelbroeck),
Enkele oudere foto's van deze structuur
Anno 2009 - Google Streetview
|
|
| Anno 2014 - Foto's collectie Kris Van Zandycke |
De structuur lag toen zoals u kan zien nog volledig vrij en zat veel minder bedolven onder de grond. Blijkbaar is er in de periode daarna een opruiming van de site gebeurd waarbij massa's grond over de buisstructuur werd gestort en deze grotendeels onder een laag grond kwam te zitten die ook volledig over het ooit vrije toegangssas en de noodingang werd gegooid.
Anno 2021 - Zicht Google Streetview van de toch wel meer onder een berm grond verstoken schuilplaats. |
| In 2021 werd deze structuur die dom in feite opnieuw verstopt was geraakt onder een berm grond, opnieuw vrijgezet door vrijwilligers en de Erfgoedwerkgroep ELS. Jammer dus van deze nutteloze opruiming gezien de structuur enkele jaren voorheen gewoon vrij lag. Dit veroorzaakt altijd bijkomende schade die er origineel zeker niet zal geweest zijn. |
| Detail van toenmalige binnenzijde en de openliggende nooduitgang. De betonnen afdeksteen blijkt vermist. |
| De structuur werd toen ook van een infopaneel voorzien. (Foto: Kerstine Haudenhuyse). |
 |
Dit is de integrale tekst van het infopaneel (Erfgoedkring ELS):
Dit is een structuur die spoorwegpersoneel of passagiers (dit laatste klopt niet, is specifiek voor spoorwegpersoneel) moest beschermen tegen rondvliegend puin en scherven tijdens een bombardement, een scherfvrije ruimte dus. Tegen een rechtstreekse voltreffer zou deze structuur voor de inzittenden weinig hulp hebben geboden. De stalen staven die in de lengte te zien zijn, dienden om te vermijden dat de koppen van de structuur zouden kunnen wegslaan. Deze stalen trekkers versterken dus ook de ganse structuur. Aan de toegang zien we een chicanevorm. Deze chicanevormen moesten verhinderen dat rondvliegend puin, al wist het binnen te dringen door de hoofdingang, tot in de hoofdstructuur zou kunnen binnenvliegen. De uituitgang is vrij eenvoudig aan de bovenkant te zien als een rond gat. Dit werd afgedekt met een metalen ronde plaat (zal in praktijk een betonnen rond deksels geweest zijn).
De bron verwijst naar www.bunkergordel.be (allicht op basis van toen al aanwezige teksten over dergelijke structuren op Denderleeuw en Merelbeke).
Eigen prospectie in 2026 |
 |
| Zicht op de heuvel tussen spoorlijn en wegel rechts. Daar dient men deze buisstructuur te zoeken. |
| Hier passeren we de structuur in de heuvel via de zijde van de spoorlijn. Rechts is terugkijkend vanaf de achterzijde. |
| Achterzijde van de structuur. Helaas, ondergraven door eerdere opruimingswerken waarbij de grond allemaal tegen en over de structuur werd gegooid. |
| De rechter zijkant met het zeer fraaie beschermende chicanevormige toegangssas. |
| Detail van de chicane uitgewerkt in zware betonnen palen en platen. |
| Detail van de toegang. Rechts hetzelfde zicht kijkende vanuit de schuilstructuur zelf. |
| Binnenzicht met achteraan de nooduitgang. |
Terugblik in de structuur. bovenaan rechts zie je nog 1 van de originele stalen trekkers die deze structuur van kop tot kop bij elkaar trokken.
|
|